De meeste noodzakelijke randvoorwaarden, van voor vrachtwagens geschikte infrastructuur en toegang tot het elektriciteitsnet tot kostenpariteit voor ZEV’s, blijven knelpunten in de doorbraak van emissievrije zware bedrijfsvoertuigen.
Dat is de conclusie van een nieuw rapport van de fabrikantenkoepel Acea, Decarbonising Heavy-Duty Road Transport. In de eerste helft van 2025 vertegenwoordigden de emissievrije middelzware en zware vrachtwagens slechts 3,6 procent van de nieuwe registraties in de hele EU, tegen 2,1 procent in 2024. Bijna vier van de vijf van deze voertuigen waren geregistreerd in slechts vijf markten, namelijk Zweden, Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Frankrijk. Met name twee niet-EU-landen, Zwitserland en Noorwegen, presteren beter dan EU-landen vanwege gunstiger randvoorwaarden. Om te voldoen aan de CO2-doelstelling voor 2030 zal Europa tegen het einde van dit decennium ongeveer 400.000 emissievrije vrachtwagens op de weg nodig hebben. Tegen die tijd moet elk jaar minstens één op de drie nieuwe vrachtwagens emissievrij zijn.
Laadpunten
Volgens de gegevens van Acea zijn slechts 1100 openbare oplaadpunten (van 350kW en hoger) in heel Europa geschikt voor zware vrachtwagens. Dit is slechts een fractie van wat nodig is. Om de benodigde vloot tegen 2030 van stroom te voorzien, zullen ongeveer 50.000 openbaar toegankelijke HDV-laders, waaronder 35.000 Megawatt Charging System (MCS)-laders, en minstens 700 waterstoftankstations (met een capaciteit van 6 ton per dag) nodig zijn. Hoewel het grootste deel van het hedendaagse opladen van vrachtwagens in depots plaatsvindt, zijn openbare en semi-openbare opladers essentieel om een snelle marktintroductie van langeafstandsvrachtwagens te ontsluiten.
TCO
De totale kosten van het eigendom (TCO) van een emissievrij bedrijfsvoertuig vormen een andere cruciale uitdaging. Vervoerders rijden met flinterdunne marges, en zonder robuuste businesscases in alle segmenten zullen vlootexploitanten moeite hebben om over te stappen. Tegenwoordig is de TCO van emissievrije vrachtwagens in veel te veel gebruiksscenario’s en lidstaten duurder dan conventionele diesel, en afhankelijk van ondersteunende beleidsmaatregelen. Hoewel gericht beleid, zoals CO2-gedifferentieerde tolheffingen (Eurovignet), fiscale stimuleringsmaatregelen en de komende ETS2 de kloof zullen helpen verkleinen, zijn deze maatregelen nog niet ten uitvoer gelegd of blijven ze onvoldoende om de vraag stevig te stimuleren. Het gebrek aan vooruitgang op het gebied van essentiële beleidsdossiers, met name de Gewichten- en Dimensiesrichtlijn, de Energiebelastingrichtlijn en andere, beperkt de acceptatie van de ZEV-markt verder.
Hoe dan?
Wat volgens Acea nodig is, is Europees goed gecoördineerde, coherente en beslissende actie. De koepelorganisatie ziet dat beleidskaders, de inzet van infrastructuur en maatregelen op het gebied van kostenconcurrentievermogen achterblijven. Wanneer de ontbrekende omstandigheden niet worden aangepakt, zal de EU haar doelstellingen voor de reductie van CO2 in 2030 niet halen.
