Elke maand daalde vorig jaar de dieselvraag in ons land ten opzichte van een jaar eerder, zo blijkt uit de cijfers van NOVE en CBS. Intussen stijgt de literprijs door, maar dat is niet de enige financiële domper voor de transportsector dit jaar.

De percentages verschillen van maand tot maand, we zien een afname met vijf procent maar ook met twintig procent. De meest recente cijfers, die over de maand november, werden in februari door koepelorganisatie NOVE gepubliceerd. Waar november een daling liet zien van 13,3 procent ten opzichte van vorig jaar, bleef het jaargemiddelde beperkt tot een min van 11,1 procent. Januari en mei springen er echter uit met afnames van twintig procent.

Dit betreft uiteraard de cijfers over de totale dieselafzet in ons land, dus ook wat de krimpende vloot diesel-personenwagens verbruikte. Ter vergelijking: de afname die de benzine-afzet laat zien blijft beperkt tot maximaal een min van 5,3 procent voor augustus en april liet zelfs een voorzichtig plusje zien van 0,3 procent. September groeit zelfs met 1,5 procent. NOVE verwacht dat de daling van de brandstofomzet de komende jaren verder doorzet, mogelijk in een iets lager tempo.

De dalende volumes zijn één kant van de medaille, de literprijs maakt een tegengestelde beweging. Dat wil niet automatisch zeggen dat de gemaakte marges op de brandstof beter zijn, want de recente accijnsverhoging vervult hier een hoofdrol. We grijpen terug op de marktanalyse die UnitedConsumers maakte.

Op nieuwjaarsdag was de adviesprijs van een liter benzine B2,178 en van een liter diesel B1,938. Op 13 januari 2026 is de benzineprijs gestegen naar B2,237 per liter. Voor een liter diesel betaal je nu B2,015. Volgens brandstofexpert Derk Foolen bij UnitedConsumers laat dit zien dat de prijsontwikkeling echter niet stopt bij de accijnsverhoging. “De accijnsverhoging is in één keer doorgevoerd, maar daarna zijn de prijzen nog verder opgelopen.”

Vlak voor de accijnsverhoging daalden de brandstofprijzen nog. Op 22 december 2025 stond de adviesprijs voor een liter benzine op B2,112 en voor diesel op B1,872. Na de accijnsverhoging op 1 januari 2026 sloeg de trend om. In 3 weken tijd werd benzine 12,5 cent per liter duurder en steeg de dieselprijs zelfs met 14,3 cent per liter.

Kilometerheffing

Geopolitieke spanningen staan in directe relatie met de olieprijs en de fluctuaties daarvan sijpelen vertraagd door naar de gehanteerde literprijzen. Voor de transportsector is de energieprijs (diesel of stroom) niet de enige factor, want vanaf 1 juli 2026 geldt in Nederland een kilometerheffing voor vrachtwagens zwaarder dan 3500 kg. De effecten ervan verschillen per voertuig en emissieklasse.

Na de accijnsverhoging op 1 januari 2026 sloeg de trend om naar wederom stijgende literprijzen

Door deze kilometerheffing gaan de rendementen die gemaakt worden met dieseltrucks uit de pas lopen met die van elektrische trucks. Den Hartog Energies rekent voor dat er bij een jaarkilometrage van 100.000 km een gat ontstaat van ruim veertienduizend euro. De lagere energiekosten (elektriciteit vs. diesel), minder onderhoud en vrijstellingen drukken de exploitatiekosten verder. Vooralsnog is de elektrische truck nog duurder in de aanschaf maar over de looptijd wordt dit op deze manier snel recht getrokken.

Het duurt nog een paar maanden voor de kilometerheffing ingaat. Transporteurs die nog niet met de materie bezig zijn doen er goed aan alsnog de impact voor het bedrijf te gaan analyseren. Dat begint met een zogenoemde nulmeting op basis van het huidige park en het doorrekenen van de verschillende kostenscenario’s inclusief de heffing en subsidies. Voor de heffing is het nodig dat de vrachtwagen een On‑Board Unit heeft die is gekoppeld aan een geaccrediteerde tellermodule via EETS of HDA. Ook dit moet voor 1 juli geregeld zijn.