Er komt steeds meer aandacht voor de problematiek rond het parkeren van vrachtwagens. Vooral vanuit de Europese Unie komt meer druk om meer veilige parkeerplaatsen te bouwen. Dit mes snijdt aan twee kanten.
Vanuit de transportwereld klinken er al jaren zorgen over het gebrek aan goede parkeerplaatsen voor vrachtwagens. Wie regelmatig door Europa rijdt, kent de rijen vrachtwagens op vluchtstroken en toeritten. Langzaamaan dringt de ernst van de situatie ook door in de politiek. In de Europese Unie komt de aanleg van veilige parkeerplaatsen voor vrachtwagens steeds hoger op de politieke agenda.
Belangenorganisatie ESPORG lanceerde in maart een campagne voor de gezondheid van chauffeurs. De organisatie, die zich inzet voor goede parkeervoorzieningen, ziet een groot probleem. Samen met een groot aantal partners wil het de arbeidsomstandigheden voor chauffeurs verbeteren. Onder deze partners zijn transportbedrijven, service-aanbieders maar ook verzekeraars, zoals het Nederlandse TVM.
Hierbij loopt het tekort op naar ruimte voor 507.000 vrachtwagens per nacht.
In de campagne is veel aandacht voor de rust van de chauffeur. Hierbij gaat het niet alleen om de nachtrust, maar ook om de verplichte pauzes. Ook dan moet een chauffeur zijn vrachtwagen namelijk kwijt kunnen op een schone en veilige plaats. Dit is vandaag de dag al een uitdaging, maar gezien de verwachte groei van het Europese wegtransport neemt de uitdaging alleen maar toe. Ook de toename van het aantal vrouwelijke chauffeurs verhoogt de vraag naar goede faciliteiten onderweg.
Groot tekort
ESPORG berekende in 2022 de vraag naar vrachtwagenparkeerplaatsen op basis van gegevens uit een studie uit 2019. Hieruit bleek dat er toen een behoefte was aan parkeergelegenheid voor 395.000 vrachtwagens per nacht. Vooral langs de belangrijke transportroutes in Zuid-Nederland, België, Noord-Frankrijk en het westen van Duitsland bleek de nood hoog. Op basis van voorspellingen van de EU voor het wegtransport in 2040 maakte ESPORG onlangs een herberekening. Hierbij loopt het tekort op naar ruimte voor 507.000 vrachtwagens per nacht, verdeeld over heel West-Europa.
Naar aanleiding van het eerste onderzoek van ESPORG heeft de Europese Unie in 2022 een standaard voor veilige parkeerplaatsen opgesteld. Locaties die aan de eisen voldoen, krijgen het certificaat van Safe and Secure Parking Area (SSPA). Op dit moment staat de teller op 35 stuks in Europa. Hierbij ligt het merendeel ook nog eens buiten Midden-Europa: vooral in Zuid-Frankrijk en Spanje. Dit aantal zou met kleine aanpassingen aan bestaande parkeerplaatsen makkelijk naar 700 kunnen, maar dan is er altijd nog een enorm tekort.
Chauffeurstekort
“Wie wil dit werk nog doen in de huidige omstandigheden?”, vroeg Dirk Penasse, voorzitter van ESPORG, tijdens de jaarlijkse conferentie bij de Europese Commissie. Hij verwijst hierbij naar het enorme chauffeurstekort. Volgens transportorganisatie IRU is er in Europa een tekort aan meer dan een half miljoen chauffeurs. Zo’n 70 procent van de transportbedrijven heeft moeite om openstaande vacatures te vullen. “Het gebrek aan parkeerplaatsen houdt ons tegen”, stelt Penasse.
De Europese politiek lijkt dit ondertussen ook door te krijgen. Het wegtransport is onmisbaar voor de economie. De helft van de goederen die binnen Europa worden vervoerd, gaan met een vrachtwagen. Hiervan gaat een derde over landsgrenzen heen. De transportsector vertegenwoordigt 5,3 procent van de Europese beroepsbevolking: de helft hiervan werkt in het wegtransport. Het besef dringt door in Europa dat de handel vastloopt als goederen niet vervoerd kunnen worden. Voor dit vervoer zijn chauffeurs nodig.
Energietransitie
Om de omstandigheden voor chauffeurs te verbeteren, zijn er al maatregelen genomen. De bekendste is het Mobility Package uit 2020. Deze verbiedt bijvoorbeeld de weekendrust in de cabine. Verder zijn parkeerplaatsen gekoppeld aan de energietransitie. De Alternative Fuels Infrastructure Regulation (AFIR) uit 2023 bepaalt dat elke 150 kilometer langs belangrijke transportroutes infrastructuur voor zero-emissie vrachtwagens moet zijn. Hierbij gaat het zowel om laadstations als tankstations voor waterstof.
Op deze locaties moet niet alleen ruimte zijn voor vrachtwagens om te laden of te tanken, maar er moeten ook voorzieningen zijn voor chauffeurs. Dit varieert van sanitair tot een automaat voor dranken en snacks. Ook moet de locatie veilig zijn. Een partij die dit ter harte neemt, is Milence. Deze samenwerking tussen Daimler Truck, Volvo Group en Traton kreeg recent 111 miljoen Euro subsidie voor het opzetten van een Europees netwerk van laadstations. De laadhubs die Milence opent, zijn standaard voorzien van goede voorzieningen voor chauffeurs.
Toch schiet het ondanks alle plannen niet op met zowel openbare laadhubs voor vrachtwagens als het oplossen van parkeerproblemen. Marco Digioia, Secretary General van de transportorganisatie UETR, ziet dat verschillende lidstaten de opdracht vanuit de Europese Unie aan hun laars lappen. “Alleen geld vanuit de Europese Unie is niet voldoende”, zo vertelde hij tijdens de ESPORG conferentie. “Dit moet je niet neerleggen bij de lidstaten, want dan gebeurt er niks. Niemand wil parkeerplaatsen in zijn eigen omgeving.”
‘Dit moet je niet neerleggen bij de lidstaten, want dan gebeurt er niks.’
–Marco Digioia, Secretary General van de transportorganisatie UETR)
Filip Arboreanu, Deputy Head Road Transport van de Europese Commissie, ziet dit probleem eveneens. Volgens hem zijn lidstaten helemaal niet blij met de eisen die de EU stelt. Hij pleit daarom voor wetgeving om landen te dwingen parkeerplaatsen en infrastructuur aan te leggen. Hierbij moet parkeren en het welzijn van chauffeurs gekoppeld worden aan logistiek en de energietransitie.
Ook bedrijven spelen hierin een grote rol. Zo kunnen verzekeraars als TVM bedrijven verplichten dat chauffeurs bij een SSPA overnachten. Ook is een mentaliteitsverandering nodig, zo meent de EU. Bij de aanleg van industrieterreinen is het parkeren van vrachtwagens nu het laatste dat op de agenda komt. Daarbij is ook het gratis versturen van internetbestellingen niet gewenst, omdat dit de impressie geeft dat transport gratis is.
Mensen
Onderzoek van de IRU uit 2024 laat zien dat slechts 14 procent van de chauffeurs hun eigen beroep aanraadt aan anderen. Naast het slechte imago en de slechte behandeling op laad- en loslocaties gaven chauffeurs het tekort aan veilige parkeervoorzieningen met voldoende faciliteiten als oorzaak aan. Gevraagd naar manieren om het beroep van chauffeur aantrekkelijker te maken, werden uiteraard het salaris, werktijden en het imago genoemd. Het meest noemden chauffeurs echter het verbeteren van parkeergelegenheden: maar liefst 91 procent van de ondervraagden noemde dit als oplossing.
Doordat chauffeurs een onmisbare schakel vormen in de economie, moeten wij hun stem niet vergeten. De Europese Unie bespreekt de parkeerproblemen bij vrachtwagens vooral uit een economisch standpunt. De dagelijkse omstandigheden verergeren het chauffeurstekort. Een Europees transportinfarct dreigt. Gelukkig wijzen organisaties als ESPORG ook op een andere kant. Dit lijkt de Europese Unie zich nu ook te realiseren. Aldus politicus Arboreanu: “We doen het voor de mensen.”
