AI ofwel kunstmatige intelligentie is in korte tijd gemeengoed geworden. Het eerste resultaat dat Google je voorschotelt is het antwoord van AI, om maar wat te noemen. Het is makkelijk om de trend af te doen met een dooddoener als ‘het duurt nog wel even voor ze de chauffeur vervangen of de monteur’. Zeg nooit nooit: de volksstammen die in de jaren negentig nog vol overtuiging riepen ‘absoluut geen mobiele telefoon te willen’ zijn nu alsnog om (of niet meer onder ons). Het is geen kwestie van of, maar wanneer en hoe.

Ook in dit nummer komt het her en der terug. Zo benut het DAF Museum kunstmatige intelligentie op meerdere niveaus. De tijdelijke tentoonstelling die ingaat op AI binnen de ontwerpwereld maakt gebruik van niet-bestaand videomateriaal. Historische foto’s zijn via kunstmatige intelligentie veranderd in bewegend beeld. Je moet echt twee, drie keer kijken om te kunnen merken dat het om kunstmatig beeld gaat, zo overtuigend is het. Zal het zover gaan dat die kunstmatige intelligentie zelf trucks ontwerpt? Die en andere vragen behandelt auteur Maarten van der Westen in zijn artikel verderop in deze uitgave.

Nu kun je tegenwoordig amper nog een evenement bezoeken zonder geconfronteerd te worden met de ontwikkelingen, analyses en gedachten over kunstmatige intelligentie. Soms in de vorm van doemscenario’s, andere keren juist vol verwachting en belofte. Kunstmatige intelligentie die mensen hun baan kost is zo’n doemscenario, om nog maar te zwijgen over de gedachte dat ze uiteindelijk de mensheid zal vernietigen. Dat werd ook gezegd over elektra en het paard-loze voertuig. Feit is dat er banen verdwijnen en nieuwe voor in de plaats komen, dat is al eeuwen zo. Het is ook zo dat de werkweek gemiddeld korter en korter werd in die periode. In tijden van krapte op de arbeidsmarkt hebben we AI hard nodig.

De gedachte dat kunstmatige intelligentie op de korte termijn vooral dom en repetitief werk zal overnemen en de mens zo veel tijd zal besparen is een populaire. Het wordt ook steeds meer bewaarheid. Van daaruit is kunstmatige intelligentie als stuk gereedschap voor de monteur tijdens een diagnoseklus niet zo ver weg meer. Maar die monteur blijft voorlopig vereist.